Äöpen houfmenu
dertiende iew -- veertiende iew -- vieftiende iew

De veertienden iew vaan de westerse (christeleke) jaortèlling leep vaan 1301 tot en mèt 1400. Dezen iew huurt in de westerse historie tot de middeliewe, en wel tot de late middeliewe. De groete besjavinge vaan de wereld stoonte nog neet allemaol mètein in contak. In e groet deil vaan d'n Awwe Wereld weujde de Zwarten Doed, dee de bevolking hendeg oetdunde. In Wes-Europa leep van de mach vaan de Kèrk, die d'n iew deveur op häör huugdepunt had gestande, weer trök; de börgerij kaom op. In groete deile vaan d'n islamitische wereld maakde Turkse voorstedomme d'n deens oet, boe-oonder 't opkoumend Osmaans Riek. Ouch India stoont oonder Turkse hiersjappij. In China kaom de Mingdynastie aon de mach; de Mongoolse hegemonie leep op häör ind. Oos-Afrika woort nog ummertouw gedomineerd door Afrika, dewijl in Wes-Afrika 't Maliriek op zie huugdepunt stoont. In Amerika bestoonte de rieke vaan de Azteke en Inca's nog neet; in plaots daovaan gaof 't stadsstaote en klein voorstedomme.

Groete gebäörtenisseBewirk

 
Wöllem vaan Saeftinghe deit Robert vaan Artesië doed op de Göldespoereslaag.
 
Slaag bij Poitiers (1356). Te zien vèlt wie 't Ingels vootvolk de Franse ridders mèt sumpel handbeug bekamp.
 
Groethertog Jogaila vaan Litouwe liet ziech duipe.

Wetensjap en filosofieBewirk

 
Clemens V, d'n ierste in 'n serie Franse pause.
 
Houtsnei oet 'n drök vaan de Canterbury Tales oet 1483.

ReligieBewirk

KunsteBewirk

PersoenelekhedeBewirk

 
Eduard III vaan Ingeland, de keuning dee d'n Hoonderdjaoregen Oorlog begós.
 
Dante Alighieri.

Voorste, politici en veldhiereBewirk

Wetensjappers en filosofeBewirk

KunstenereBewirk

JaoreBewirk

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Veertiende_iew&oldid=432127"