Äöpen houfmenu

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


Sint Pieter
Gewaeze gemeinte in Nederlandj

Waope vaan Sint Pieter

Ligking vaan de modern wiek Sint-Pieter in Mestreech

Gevörmp 1284
Opgehaeve 1920
Opgegange in Mestreech
Provincie Nederlands Limbörg
Hoofplaats Sint Pieter
Opperflaakde (bie opluffing) 5,68[1] km²
– daovan water: {{{water}}} km²
Inwoeners (kort veur opluffing) 2.197 (1919)[2]
deechde: 371/km²
Lies van börgemeisters
Sint-Pieter

Sint-Pieter is 'n wiek vaan Mestreech, die huurt tot 't stadsdeil Mestreech-Zuidwes. Ze weurt in 't weste begrens door de Vroenhoveweeg,[3] in 't ooste door de Maos en 't Villapark, in 't noorde door Biesland en Jekerdal en in 't zuie door de Belzje grens.[4] Vaanajds woort de wesgrens (mèt Vroenhove, later Aajd-Vroenhove) evels door de Jeker gevörmp.[1] Tot 1920 waor 't 'n zelfstendege gemeinte; de plaots heet ein en aandert vaan häör aajd dörps karakter kinne behawwe.

WaopeBewirk

Sint Pieter kraog op 16 fibberwarie 1889 e gemeintewaope touwgeweze (zuug 't pleetsje), wat ziech es volg liet umsjrieve:

In e veld vaan lazuur (blauw) 'ne Petrus in natuurleke kleur, mèt 'ne nimbus vaan goud en gekleid in 'n toog vaan zèlver (wit), hawwend in de rechterhand 'ne sleutel vaan goud en in de linkerhand e book vaan keel (roed) mèt ran vaan goud; aon de rechterkant vaan d'n heilege (veur de beziener links) oet de oonderrand vaan 't sjèld 'ne berg, aon de linkerkant (veur de beziener rechs) 'n kapel mèt spitsen torie, alles vaan goud.

't Waope is sprekend ('t verbeeld de naom vaan de gemeinte), meh Sint Pieter is ouch de parochieheilege. De berg is allezeleve de Sint-Pietersberg.[5]

Aonzien en cultuurBewirk

LandsjapBewirk

't Dörp Sint-Pieter besteit oet e paar straote, die vaanoet 't Maos- en Jekerdal bergop loupe nao de Sint-Pietersberg. De koms vaan de ENCI, die gebruuk maak vaan de berg, heet 'ne negatieven invlood op 't landsjapssjoen gehad: 't febrik heet 'nen enorme krater in de berg gegraove. 't Deil wat 't febrik neet gebruuk is euver 't algemein bebos; bergaof vint me väöl akkerland.

MonuminteBewirk

Binne 't gebeed vaan de aw gemeinte Sint Pieter vèlt oonder mie Fort Sint Pieter. 't Dörp had vaanajds geinen echte kómp; de aw boerehäöf en aander hoezer ligke verspreid euver e groet gebeed mèt väöl nuier gebouwe detösse.

DialekBewirk

Sint-Pieter heet, oondaanks de inkapseling in de stad Mestreech, tot op d'n huiegen daag 'n eige dialek kinne behawwe.[6]

HistorieBewirk

Al um 1145 weurt gewag gemaak vaan 'n parochie gewijd aon Petrus, boete de mör vaan Mestreech, aon d'n euverkant vaan de Jeker. Mesjiens is 't kèrkske op dees plaots al väöl awwer: in 't heilegeleve vaan Sint Lambertus (dinkelek gesjreve in d'n achsten iew) kump al 'n Pieterskèrk veur. 'n Akte oet 1284 gaof de hierlekheid 'nen eige rechskrink; vaanaof noe woort vaan de vrijheid Sint Pieter gesproke. 't Waor 'n soort veurstad vaan Mestreech, gans umringk. Wie in de vieftienden iew de stei oet 't Luikse in opstand kaome tege de Bourgondischen hertog Sjarel de Stoute, raakde Sint Pieter bij 'n vergeldingsactie compleet vermassakreerd. Sjarel verbooj 't weer op te bouwe.

Nao d'n doed vaan Sjarel de Stoute in 1477 begós hei weer hoezer te bouwe, meh d'n umvaank vaan vreuger kraog 't neet trök. In 1624, in d'n Tachtegjaoregen Oorlog, verweusde de Staotse legers 't obbenuits, en ouch in 1672, kort veur 't belag vaan Mestreech door de Fransoze, woort de kèrk verweus. 'tzelfde gebäörde in 1748, alweer um defensief reies, noe veuroetluipend op d'n aonstoonden Oosteriekse Successieoorlog.[7]

In d'n achtienden iew (in 1762 um perceis te zien) kaom Petrus Ceulen in Sint Pieter te woene. Zien naozaote zouwe Sint Pieter vaanaof 1803 tot 1818 en tenao vaan 1838 tot 1920 besture.[8] Nao de deiling vaan Limbörg in 1839 kaom/bleef Sint Pieter aon Nederland, es deil vaan 'n bufferzone roontelum Mestreech. De negentienden-iewse gemeinte Sint Pieter leep nog ummertouw tot aon de (zwoer) vestingwerke vaan de stad, en besloog ouch gebeed wat noe neet mie tot Sint Pieter weurt gerekend: 't huieg Villapark en e struukske groond aon d'n ooskant vaan de Maos (toen bekind es De Weert, noe De Zjeramiek en e deil vaan Randwiek).[1] Op 1 jannewarie 1920 woort de gemeinte Sint-Pieter, tegeliek mèt Aajd-Vroenhove, opgeheve en gans bij Mestreech geveug.

Historische inwoenertalleBewirk

jaor inwoeners jaor inwoeners
1830 666[9] 1879 990[10]
1840 700[11] 1889 1.034[12]
1849 647[13] 1899 1.450[14]
1859 794[15] 1909 2.058[16]
1869 843[17] 1919 2.197[2]

RifferentiesBewirk

Externe linkBewirk