Lidwoord versjèl tösje versies

2.359 bytes toegeveug ,  11 jaar geleden
gein bewirkingssamevatting
K (Nuuj pazjena: # redirect Zelfsjtendig naamwoord)
 
{{Dialek|Valkebergs}}
# redirect [[Zelfsjtendig naamwoord]]
e '''Lidwoord''' (artikel) ies 'n determinerend element veur 'n [[zelfsjtendig naamwoord]].
Lidweurd were in 't [[Nederlands]] onderverdeild in:
* Twiè bepaolde lidweurd: de en het
* Ein onbepaold lidwoord: 'n.
'n Lidwoord sjteit ummer veur 'n zelfsjtendig naamwoord, meh 't kèn daovan gesjeie were door 't gebruke van ander bepalende weurd. Veurbeelde: 't kind, 't kleine kind, 'n hièl lang riej.
 
Dao besjtoon, in 't Nederlands nog inkel ouw naamvalsvörm: des, der, den, eens en ener, die bekans neet miè gebruuk were. Veurbeeld: 's avonds (Limburgs: saoves, s(j)mieddes, s(j)mörges)
* 't Óntkènnend lidwoord ies: geen.
 
==Limburgse lidweurd==
Limburgse lidweurd of artikele were verdeild in
Bepaolde lidweurd: ''dae'' of ''dee'' veur mannelike weurd, ''die'' veur de vrouwelike en 't mièvoud en ''dat/det'' veur 't oonziedig woord. Bekans ummer vingk me dees lidweurd in de toanloos vörm namelik:
 
* ''de'' of ''d'n'' veur mannelike weurd. De variant ''d'n'' ies verpliech es 't volgend woord mèt 'ne [[vocaal]] begint. Ouch ies de vörm ''d'n'' in gebruuk es 't volgend woord mèt 'n d, h of t begint. Dit is gebrukelik in [[Mestreech]]. In 't [[Venloos]] is dit verpliech, en dao geit de vörm ''d'n'' ouch aan weurd beginnend mèt 'n b veuraaf.<br><small>Ten zuudoaste van de lien [[Norbik]]-[[Broensem]] is 't ''d'r''.</small>
* ''de'' veur vrouwelike en mièvoudige weurd in alle gevalle;
* '''t'' veur oonziedige weurd in alle gevalle.
Veurbeelde: de of d'n of d'r auto, de of d'r fiets; 't kind, 't zaelke.
 
't Onbepaald lidwoord ies aafgeleid van 't [[tèlwoord]] ''ein'', en af en toe were ze nog zoa oetgesjproke. Väöl dèkser kump de ónbetoande vörm veur, in alle dialekte. Dit zin:
 
* <i>'ne</i> of <i>'nen</i> veur mannelike weurd. Ouch hie hingk 't aaf van de lètter die d'r op volg.
* <i>'n</i> veur vrouwelike weurd in alle gevalle;
* ''e'' veur oonziedige weurd. Volg e woord mèt 'ne vocaal hie-op, dan verandert 't in '''n''. In 't Venloos is 't meistal <i>'n</i>.e, 'n en 'ne.
 
Of me 'n of 'ne gebruuk hingk ouch aaf van 't gesjlach van 't zelfsjtendig naamwoord. Veurbeelde: Bie mannelike weurd: 'ne auto; 'ne fiets. Vrouwelike weurd: 'n taofel, 'n vrouw. Onziedige weurd en verkleinweurd: e of 'n kind, e of 'n täöfelke.
 
't Óntkènnend lidwoord ies gein of geine.
 
[[Categorie:Grammatica]]
[[Categorie:Limburgse dialekte]]
16.514

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/176309"