Proto-Indogermaans versjèl tösje versies

3 bytes toegeveug ,  13 jaar geleden
K
Bot: automatisch tekst vervangen (-apart +apaart)
K (Bot: automatisch tekst vervangen (-behave +boete))
K (Bot: automatisch tekst vervangen (-apart +apaart))
Dao waore drei hooftije, mèt alledrei primair 'n aspectueel beteikenis. Dat wèlt zègke: bij de beteikenisversjèlle laog de naodrök op de ''staot vaan de handeling'', neet op d'n tied boe-in get ziech aofspeulde. De drei hooftije waore [[praesens]], [[aoristus]] en [[perfectum]]. Me geit devaan oet tot die tije oongeveer dezelfde meining hadde es ze in 't Aajdgrieks hadde. 't Praesens besjrijf get wat noe gebäört. D'n aoristus besjrijf 'n gebäörtenis die aofgeslote is. 't Perfectum gief aon tot door 't voltoeje vaan de gebäörtenis 'n nui situatie is ingetrejje. De lèste vörm heet dus 'n beteikenis op ziech. Dees beteikenis is soms neet zoemer te veurspeule, zoetot 't perfectum qua beteikenis - meh zeker neet formeel! - eigelek 'n ander werkwoord is.
 
Bij dees drei basistije kaom teminste einen anderen tied: 't [[imperfectum]]. Dit besjreef 'n doorloupende gebäörtenis in 't verleie. Dezen tied gebruukde de stam vaan 't praesens en waor mer in eine modus (zuug oonder) vertegewoordeg. Op dezelfde meneer kós mesjiens al 't [[plusquamperfectum]] (feit gebäörd nog veur d'n tied boe-in e relaas ziech aofspäölt) aon de haand vaan de perfectumstam weure gevörmp; es dit zoe waor daan woort 't relatief wieneg gebruuk. [[Futurum|Futurum simplex]], en [[futurum exactum]] sjijne nog neet bestande te höbbe; in sommege dochtertaole kraoge ze later aparteapaarte vörm.
 
't Praesens kós thematisch en athematisch zien. Bij de thematische werkwäörd kaom 'ne themavocaol tösse de stam en 't suffix. Sommege oonderzeukers numme aon, dat bij thematische werkwäörd gans ander persoensuffixe gebruuk woorte es bij athematische (zuug oonder).<br>
[[Diathees]] is de verandering vaan 't aspek vaan handeling binne 'ne werkwoordsvörm. In 't Limburgs kin me dat umsjrieve mèt de hölpwerkwäörd ''weure'' en ''zien'': ''De slechter slach de kooj'' kin weure umgedrejd tot ''De kooj weurt door de slechter geslach''. Heibij is de beteikenis dezelfde gebleve, meh in de twiede zin is ''de kooj'' [[subjek]] (oonderwerp), allewel tot ze nao de beteikenis vaan de zin zjus 't [[objek|''ob''jek]] vaan de handeling ('t slachte) is.
 
Sommege taole, wie 't Proto-Indogermaans, höbbe aparteapaarte werkwoordsvörm die de diathees oetdrökke. Dao waore twie vaan zoe'n vörm (traditioneel dèks "genera" [inkelvoud "genus"] geneump, wat evels tot verwarring mèt de aonduiding ''genus'' veur "woordgeslach" kin leie) in dees taol: ''actief'' en ''mediopassief''. De mediopassieve vörm woorte veur mier es ei doel gebruuk. Hun beteikenis kós ''mediaal'' of ''passief'' zien. ''Mediaal'' wèlt zègke tot de beteikenis tösse actief en passief insteit; de werkwoordsvörm drök daan ''of'' oet tot 't oonderwerp de handeling veur ziechzelf verriech (''heer '''èt ziech''' twie boonteramme''), of tot 't oonderwerp ouch veurwerp vaan de handeling is (''heer '''was ziech[zelf]'''''; reflexief beteikenis). ''Passief'' is wat heibove besjreve weurt: 't veurwerp vaan 'n handeling weurt 't oonderwerp vaan de zin.
 
In 't Grieks zien dao soms aparteapaarte vörm veur mediaal en passief (dit is oonder mie bij d'n aoristus 't geval). Dao zien gein reies um aon te numme tot 't Proto-Indogermaans dat ouch had. Väöl dochtertaole (beveurbeel de allervreugste Germaanse taole en de Italische taole), höbbe vaan 't mediopassivum e zuver passivum gemaak en de mediaal beteikenis laote valle.
 
====Infinitieve en participia====
11.464

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/91401"