Joededom versjèl tösje versies

2.131 bytes toegeveug ,  4 maanden geleden
gein bewirkingssamevatting
[[File:Judaica.jpg|thumb|250px]]
[[File:Köln-Tora-und-Innenansicht-Synagoge-Glockengasse-040.JPG|thumb|De [[Thora]].]]
't '''Joededom''' is de traditioneel [[religie]] vaan 't Joedse volk en de staotsreligie vaan [[Israël]]. Dees religie is hendeg sterk mèt 't volk en de nationaal identiteit verboonde. 't Joededom is de ajdste en kleinste vaan de drei [[Monotheïsme|monotheïstische wereldreligies]] en de stamvajer vaan 't [[Christendom]] en d'n [[Islam]]. 't Heilig book vaan de Joede hèt ''[[Tenach]]''; dit kump zoeget euverein mèt 't christelek [[Aajd Testamint]]. De ierste vief beuk heite ''[[Thora]]'', wat "[[wet]]" beteikent.
 
'ne Joed, Juud of jud ies 'ne aanhenger van 't Juuds gelouf of emes dae aafsjtamp van [[Juda]] en [[Benjamin]]. https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=li
't Heilig book vaan de Joede hèt ''[[Tenach]]''; dit kump zoeget euverein mèt 't christelek [[Aajd Testamint]]. De ierste vief beuk heite ''[[Thora]]'', wat "[[wet]]" beteikent.
 
'ne Juud of jud ies 'ne aanhenger van 't Juuds gelouf of emes dae aafsjtamp van [[Juda]] en [[Benjamin]].
 
Juud of jud ies ouch de benaming veur 'ne kleine baardvösj (''[[Acerina cernua]]'').
 
== Antisemitisme ==
Joede zien door de iewer heer in [[Europa]] väöl gediscrimineerd door de [[Christendom|Christeleke]] mierderheid vaan 't continènt. Dees vörm vaan [[xenofobie]] contra Joede weurt [[antisemitisme]] geneump, verwiezentere nao de [[Semitische taole]] (boevaan de Joedse religietaol [[Hebreeuws]] deil oetmaak). Ouch in de [[Limbörg]]e waor antisemitisme 'n ordinair deil vaan 't dageleks leve. Dit dwong Joede dèks um zelfstandeg te wèrke, umtot ze neet woorte gerespecteerd door aander Europeane. De actief deilnaome vaan Joede in d'n Europesen [[handel]] is dao e gevolg vaan.
 
De [[Holocaust]] in d'n [[Twiede Wereldoorlog]] (de [[Nazi-Duutsjland|Naziïstische]] [[genocide]] op Europese Joede tösse [[1941]] en [[1945]]) waor 't historisch hoegtepönt, boenao 't Joededom groetdeils verdween oet Europa. De meiste Europese Joede woorte in die genocide oetgereujd. 'n Deil wis te oontsnappe nao oonder aandere de [[Vereinegde Staote]]. De Holocaust rizzelteerde ouch in de stiechting vaan [[Israël]], d'n ierste moderne Joedse [[natiestaot]], die allewijl ligk in wat veurheer de [[VK|Britse]] [[kolonie]] [[Palestina]] waor. Dit gebäörde oonder leiing vaan Westerse len nao d'n Twiede Wereldoorlog, tot groete woede vaan [[Islam]]itische naoberregieringe, die voonde tot de Islamitische Palestijne 't veurrech hadde um hunnen eige staot op te riechte op dat groondgebeed.
 
Allewijl kump antisemitisme ouch väöl veur in de dominant-Islamitische wereld - veural in [[Noord-Afrika]] en 't [[Middel-Ooste]]. De opkoms vaan antisemitisme in dit deil vaan de wereld is in eder geval veur 'n deil te verklaore door de stiechting vaan Israël en daomèt 't, in de ouge vaan väöl Moslims, inperke vaan de vrijheid vaan [[Palestina|Palestijnse]] moslims um hunnen eige staot op te riechte in wat noe veur 't groetse gedeilde deil oetmaak vaan 't door Joede gedomineerde Israël. 't Gief nog ummertouw groete spanninge binne Israël tösse de Joedse en Islamitische bevolkingsgróppe vaan 't land.
 
== Jäö of Joede? ==
9.215

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/448689"