Middelnederlands versjèl tösje versies

3 bytes toegeveug ,  1 maand geleden
K
(tikfuitje)
De Middelnederlandse klaanklier versjèlt op e paar punte vaan de modern Nederlandse en Limbörgse dialekte. De versjèlle in de korte klinkers zien neet zoe groet. In de lang vocaole en twieklaanke zien evels groeter versjèlle aon te wieze. De oonregelmaotege spelling maak väöl details en zelfs inkel hoofzakes oonzeker; me moot de gesjreve bronne combinere mèt aander bewies (modern dialectologie, historische naomkunde etc.).
 
In 't Middelnederlands gaof 't twie soorte ''aa'': de [[aajd- en nuilang aa|oersprunkeleke lang ''aa'' en de lang ''aa'' oontstande oet 'n korte ''a'']]. Zjus wie noe woorte die twie in 't Limbörgs oeterein gehawwe; mesjiens waor dit veur deile vaan Vlaondere ouch zoe.<ref>N.B.: Allewijl kint 't Kös-Wes-Vlaoms twie soorte ''aa'', meh die zien allofoon verdeild en dus gein versjèllende klaanke nao de logica vaan de taol.</ref> Ouch in Holland moot dit versjèl ziech gehawwe höbbe. In 't Braobants waore ze sjijns al samegevalle. Wat veur klaankversjèl dao daan perceis tösse waor, is oondujelek, al ligk 't veur de hand tot de nui ''aa'' wijer nao veure laog en mesjiens ouch e bitteke geslote waor. De lang ''aa'' woort in 't begin gewoen es ''a'' gesjreve; in d'n daartienden iew koume ''ai'' en veural ''ae'' in gebruuk. ''aa'' kump ouch veur, meh ech mer 'nen inkele kier. De klaank waor roond 1200 nog vrij algemein /aː/ (mesjiens soms mèt naoslaag /aə/); daonao begint in 't (Zuid-)Braobants en Limbörgs de klaank te verdoonkere nao /ɒː/; dit wèt me umtot dat foneem incidenteel es ''oe'' woort gespèld. In 't Limbörgs gebäörde dat allein mèt de aajd-lang ''aa'', in 't Braobants mèt alle ''aa''s. Tegeliek zuut me aon de kös al 'n neiging um dee klaank zjus nao väöre te bringe.
 
't Gaof twie soorte ''ee'': de [[weiklang ee]] en de [[sjerplang ee]]. De weiklang ''ee'' geit euver 't algemein trök op 'n verlengde ''i'', de sjerplang ee miestens op 'n Oergermaanse of Latijnse ''ai''. In 't Limbörgs is de aw ''ai'' soms 'nen twieklaank gebleve. Veur de res sjijnt 't versjèl tösse de twie ee's klein te zien gewees: sommege oteurs late ze opein rijme.<ref>N.B.: Toch gief 't geinen twiefel tot 't versjèl bestoont: de oteurs kaome oet gebeed boe tot op d'n huiegen daag dat versjèl in stand is gehawwe.</ref> 'n Gaankbaar reconstructie is /eː/ veur de weiklang en /eə/ veur de sjerplang ''ee''.
6.101

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/443849"