Proto-Indogermaans versjèl tösje versies

3 bytes eweggehaold ,  5 jaar geleden
K
Robot: autematis teks vervange (-mier es +mie es)
K (Robot: autematis teks vervange (-bekaans +bekans))
K (Robot: autematis teks vervange (-mier es +mie es))
 
== Hypotheses euver aofstamming ==
Sommege taolkundege perbere de historie vaan de Indogermaanse taole nog wijer trök te reconstruere, door 't mèt aander taolgrope in verbinding te bringe. Dat is lesteg, umtot, es zoe'n verbinding besteit, ze nog doezende jaore wijer trök in d'n tied ligk es de Indogermaanse taole. De mies gepostuleerde verbinding is die mèt de [[Oeralische taole]]: alle taolkundege die 't Indogermaans mèt 'n ander groop verbinde betrèkke 't Oeralisch daobij. Behave e relatief groet aontal veurgestèlde cognaote sprik 't feit tot hun dinkeleke oorsprunksgebeie zoe kort bei-ein ligke (Indogermaans aon de noordeleke [[Zwarte Zie]]kös, Oeralisch zjus daobove). Ander hypotheses goon wijer en verbinde 't ouch mèt de [[Altaïsche taole]], de [[Zuid-Kaukasische taole]] en nog aander grope. Dees hypotheses weure oonder de neumer ''[[Nostratische taole|Nostratisch]]'' samegevat. D'n hoofstroum vaan taolkundege accepteert zoe'n verbindinge neet es miermie es touwvalleg of nump gei staandpunt in.
 
Es de verbinding mèt 't Oeralisch, en/of de Nostratische hypothees, klop, moot 't Indogermaans in de milennia nao de aofsplieting e paar wezeleke oontwikkelinge höbbe doorgemaak. 't Taoltyp moot vaan [[agglutinerende taole|agglutinerend]] nao [[flecterende taole|flecterend]]/[[fusioneel taole|fusioneel]] zien veranderd, wat inhèlt tot de belaangriekste betrèkkinge neet mie mèt suffixe meh mèt oetgeng woorte aongegeve. Naomvalle en grammaticaal getalle gónge ziech oetdrökke es mutaties vaan 't groondwoord, neet los-eweg mèt achtervoogsels. De grens tösse naomval en woord-mèt-partikel woort sjerp (in tegestèlling tot beveurbeeld de Oeralische taole, boe sommege vörm zoewel es naomval es es aofleiing kinne weure oetgelag). 't Aontal naomvalle kaom daan ouch vas te ligke: ach, neet mier of minder. 't Aontal getalle kaom op drei te ligke: d'n dualis kaom debij. De twie hypothetische klasse vaan 't Proto-Nostratisch, ''animata'' en ''inanimata'', woorte oetindelek vervaange door drei: mannelek, vrouwelek en oonzijeg, boebij ouch de manneleke en vrouweleke wäördklasse inanimata (diere, veurwerpe en abstracta) gónge umvatte. De werkwäörd woorte oonderworpe aon ingewikkelde percesse vaan wortelflectie. Alle vocaole gónge in princiep op in ''e'' allewel tot dee klaank oonder versjèllende umstandeghede in ''a'' of ''o'' kós verandere (zuug oonder).
=== Werkwäörd ===
:''Zuug ouch: [[Indogermaanse werkwäörd]]''
't Proto-Indogermaans [[werkwoord]] liet ziech veural oet 't Aajdgrieks en 't Sanskriet (in 't bezoonder 't [[Vedisch]]) reconstuere. Reconstructies zien hendeg lesteg en de rizzeltaote zien notoir complex. 't Werkwoord waor vörmeriek en kós väöl aofleiinge die dèks volges oonveurspeulbaar principes tot stand kaome. Heidoor zien de werkwäördsvörm, nog väöl miermie es de naomwäördsvörm, allein bij benaodering te reconstruere.
 
==== Aspecte en tije ====
[[Diathees]] is de verandering vaan 't aspek vaan handeling binne 'ne werkwoordsvörm. In 't Limburgs kin me dat umsjrieve mèt de hölpwerkwäörd ''weure'' en ''zien'': ''De slechter slach de kooj'' kin weure umgedrejd tot ''De kooj weurt door de slechter geslach''. Heibij is de beteikenis dezelfde gebleve, meh in de twiede zin is ''de kooj'' [[subjek]] (oonderwerp), allewel tot ze nao de beteikenis vaan de zin zjus 't [[objek|''ob''jek]] vaan de handeling ('t slachte) is.
 
Sommege taole, wie 't Proto-Indogermaans, höbbe apaarte werkwoordsvörm die de diathees oetdrökke. Dao waore twie vaan zoe'n vörm (traditioneel dèks "genera" [inkelvoud "genus"] geneump, wat evels tot verwarring mèt de aonduiding ''genus'' veur "woordgeslach" kin leie) in dees taol: ''actief'' en ''mediopassief''. De mediopassieve vörm woorte veur miermie es ei doel gebruuk. Hun beteikenis kós ''mediaal'' of ''passief'' zien. ''Mediaal'' wèlt zègke tot de beteikenis tösse actief en passief insteit; de werkwoordsvörm drök daan ''of'' oet tot 't oonderwerp de handeling veur ziechzelf verriech (''heer '''èt ziech''' twie boonteramme''), of tot 't oonderwerp ouch veurwerp vaan de handeling is (''heer '''was ziech[zelf]'''''; reflexief beteikenis). ''Passief'' is wat heibove besjreve weurt: 't veurwerp vaan 'n handeling weurt 't oonderwerp vaan de zin.
 
In 't Grieks zien dao soms apaarte vörm veur mediaal en passief (dit is oonder mie bij d'n aoristus 't geval). Dao zien gein reies um aon te numme tot 't Proto-Indogermaans dat ouch had. Väöl dochtertaole (beveurbeel de allervreugste Germaanse taole en de Italische taole), höbbe vaan 't mediopassivum e zuver passivum gemaak en de mediaal beteikenis laote valle.
11.464

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/408961"