Handel: Versjèl tösje versies

2.926 bytes toegeveug ,  6 jaar geleden
Gans Norbiks artikel vervaange in 'n nui Mestreechse. Waor toch mer e stumpke en alles wat d'r in woort besjreve kump ouch te spraoke in mien versie
K (Bot: Migrating 89 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q601401 (translate me))
(Gans Norbiks artikel vervaange in 'n nui Mestreechse. Waor toch mer e stumpke en alles wat d'r in woort besjreve kump ouch te spraoke in mien versie)
{{dialekDialek|NutsMestreechs}}
'''[[Handel''']] is 't oetwissele vanvaan goederegeujere, en/ofsjiechte deensteen tösjeaander twieëkosbaar partiejezake. DeHandel origineelis vörm't vanbasisprinciep handelvaan waoreder [[ikkenomie]]. 't direkDrieve ruilevaan vanhandel goedereweurt taege-n ein:ouch ''ruilhandel'sjachele''' geneump.
In dit geval zunt de twieë partieje 't ieësjt eins gewoere euver de gelieke waerd van de
oet te ruile goedere.
 
De ierste oetwisseling vaan geujere of sjiechte goof 't al in 't [[Paleolithicum]] (de Awwe [[Steintied]]) mer kaom pas ech op in 't [[Mesolithicum]] (de Middelsteintied). 't Gief bewieze tot al 150.000 jaor trök woort gesjacheld euver groeten aofstand en tege d'n tied tot de [[homo sapiens]] oet 't [[Neolithicum]] kaom (de Jonge Steintied, 10.000-2000 v.Chr., indegend mèt de introductie vaan 't [[sjrif]]) en stei en landbouwgemeinsjappe vörmde, waor handel 'n essentieel deil vaan 't leve. De stap nao 'n gevestegde, agrarische levesstijl transformeerde de minseleke sameleving en leide bis e veujseleuversjot, zoetot me nui affaires wie [[wèrktuug]] make en [[weve]] kós oontwikkele. Dees ambachslui creëerde daan 'n euversjot vaan hun producte, wat ze weer kóste verhandele veur veujsel. Dörpe gónge ziech specialisere in producte die op 'n aander geleef waore en roond 3000 v.Chr. hadde de [[Mesopotamië]]rs handelsroutes gevesteg mèt de stei in de [[Indusvallei]] - mesjiens de ierste verbindinge tösse oongelieksoortege steieleke gebede.
Moderne handel gebeurt mit behölp van [[geld]]: eigelik e good dat nörges good veur is, mèr woeëvan alle handelspartners de waerd erkinne. De kóms va geld maakde 't mekkeliker om de waerd van goedere veur versjillende partieje oet te drökke en maakde 't meugelik om ''verdene'' en ''oetgaeve'' vanein te sjeie.
 
[[categorie:economie]]
Handel is 'n motor die ikkenomieë aonzèt, sociaol interactie vergemekelek, polletiek veraanderinge stimuleert en veurt nao de verspreiing vaan ideeë, taole, geujere, culture, relizjie, riekdóm, lui en krenkdes. Via handel sjare lui geujere in oet wied streke, huurde ze euver gebäörtenisse en zworve ze oet nao oonbekènde plaotse veur nui kanse. Handel heet relaties tösse meugelek rivaole gestabiliseerd mer ouch geveurd nao conflicte, oorloge en 't oonderwerpe, oetmoorde en oonderdrökke vaan mieljoene, mesjiens wel mieljaarde lui. Door alle tieje heer zien [[richard]]s opgestande, oondergegaange en geressusciteerd umtot de minselek basisbehoofte handel noedzaak maakde.
{{sjtumpke}}
 
== Etymologie ==
Wie dèks mèt aw [[Germaanse taole|Germaonse]] wäörd in 't [[Limbörgs]] is 't duuster of '''handel''' vaan 't [[Duits]] of [[Nederlands]] de taol in kaom, of, wat realistischer is, al veur de vörming vaan dees twie taole gebruuk woort in Limbörg. 't Drieve vaan handel weurt in 't Limbörgs '''sjachele''' geneump. Ouch heivaan is de [[etymologie]] duuster, al zal 't woersjijnlek 'n verlimbörgs woord mótte zien gewees vaan 't [[Vlaoms]] (''schachele''). Iemes dee sjachelt weurt allewijl dèks 'nen '''handeleer''' geneump, mer dat is 'n [[Hollands|verhollandisering]]. Eigelek sprik me meistens vaan '''sjacheleer''' of '''marchang''' (''marsjang'', vaan 't [[Frans]]). '''Handele''' weurt nog ummertouw in 't [[Mestreechs]] '''marchandere''' geneump (vaan 't Frans ''marchander'').
 
== Spreekwäörd en gezègkdes ==
* Handel zoonder verstand is verluus veur de hand. (''Niks zoonder belump koupe.'')
* Handeleer, d’n duvel is diene grampeer. (''Dat is 'nen oonbetrouwbare handeleer.'')
 
== Brónne ==
* Mark Theoharis, ''Levallois technique'', oet ''1001 ideas that changed our way of thinking'' vaan Robert Arp & Arthur Caplan (Librero, Londe, 2014, p. 27)
* Sectie ''Etymologie'' en ''Spreekwäörd en gezègkdes'' vaan [http://www.mestreechtertaol.nl/dictionair/nld/handel handel], [http://www.mestreechtertaol.nl/dictionair/nld/handel%20drijven sjachele], [http://www.mestreechtertaol.nl/dictionair/nld/handelaar handeleer, sjacheleer, marchang], [http://www.mestreechtertaol.nl/dictionair/nld/handelen handele en marchandere] door Flor Aarts, ''Mestreechter Taol''
 
[[categorie:economieEconomie]]
9.720

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/378966"