Sonorant versjèl tösje versies

922 bytes toegeveug ,  6 jaar geleden
gein bewirkingssamevatting
(plaetje d'rbie, anges is 't ouch zoea saai)
{{Dialek|Mofers}}
[[FicheiroPlaetje:StrcPrstSkrzKrk.png|thumb|In 't spectrogram vanne [[Tsjechische]] zats ''Strč prst skrz krk'' ("Staek de vinger dore kael.") kan me dudelik de sonorante vanne obstruente óngersjeie; de sonorante zeen väöl felder, juus wie de klinkers.]]
Inne [[fonetiek]] en [[fonologie]] is 'ne '''sonorant''' of '''resonant''' is 'ne spraokklank dae wuuertj gemaak door 'ne kóntinuë, neet-turbelente lóchstruim in 't [[spraokkenaal]]; dees waere inne meiste spraoke inne meiste vel [[stumhöbbendjheid|stumhöbbendj]] oetgespraoke; ouch in 't [[Limbörgs]] is de stumhöbbendje oetspraok de standerd oetspraok, al kónne ze aangrenzendj aan stumloeaze [[obstruent]]e ouch stumloeas waere. Klinkers zeen sonorante, aevenes [[approximant]]e (/j/, /l/, /ʎ/ en /w/), [[nasaal|nasale]] (/m/, /n/, /ŋ/ "ng" en /ɲ/ "nj"), d'n [[tik-r]] [ɾ] enne [[rollendje r]] [r].
 
 
Wiejer vindj me in sómmige Ieslandjse en Ingelse dialekte nag 'n /j̊/, al is 't baeter te spraeke van 'ne neet-sonorant [ç]. In 't Zuud-Ieslandjs vindj me deze klank trögk in e waord wie ''hjálpa'' /(x)j̊au̯:l̥pʰa/ "helpe" en in 't Brits-Ingels in e waord hie ''huge'' /çu:dʒ/ "enorm".
 
=== Syllabische consonante ===
Mitklinkersonorante kónnen ouch syllabische consonante zeen, wie inne Ingelse wäörd ''bottom'' /bɒtm̩/ "baom", ''even'' /i:vn̩/ "egaal" en ''level'' /levl̩/ "niveau". Of obstruente diezelvendje meugelikheid höbbe wuuertj in twievel getróch bieje meiste spraokkóndige. Op 't Ingels kómme dees syllabische consonante trouwes allein ónbeklemtoeandj veur, mit oetzunjering van meugelikerwies sómmige Amerikaanse oetspraoke van wäörd wie ''bird'' "vogel" es /bɹ̩:d/. In spraoke wie 't Tsjechisch en 't [[Slowaaks]] zeen syllabische consonante aevel e vólwaerdig óngerdeil vanne klankinventaer.
 
== Klankverangeringe ==
Stumloeaze sonorante höbben 'n sterke neiging stumhöbbendj te waere of fortitie te óngergaon wobie /j̊/ beveurbeeld /ç/ wuuertj en /l̥/ den /ɬ/. Ouch stumhöbbendje sonorante kónne saortgelieke verangeringe óngergaon. Zoea is in 't [[Frans]] de /j/ verangerdj in 'n /ʒ/ en is huuj in 't [[Zweeds]] 'n saortgelieke verangering gäöndje wiebie /j/ mieër es 'n /ʝ/ wuuertj oetgespraoke (wie de Limbörgsje "g" in ''gaeve'').
 
'n Anger klankverangering die veurkump in bepaoldje spraoke is [[denasalisering]]. Hiebie verangerdj 'ne nasale stop, wie /m/ of /n/, döks middels 'n geprenasaliseerdje tössefaas [ᵐb] of [ⁿd] of 'ne gepósstopdje tössefaas [mᵇ] of [nᵈ], toet [b] of [d]. Zoeaget is op dit memènt ane geng in 't Koreaans, wo /m/ neet [m] is, mer ieëre [m͊].
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/377539"