Doeadstraof versjèl tösje versies

3.588 bytes toegeveug ,  6 jaar geleden
brón: nl.wp
(brón: nl.wp)
 
(brón: nl.wp)
 
Sómmige zeen inne doeadstraof ouch 'n einveljige meneer veure [[maotsjappie]] te zuvere van nao häör inzich óngewunsjdje persoeane. Hiebie waere de koste van 'n gevangenisstraof (enne kans op óntsnapping oete gevangenis) es argumente gebroek.
 
== Gesjiechte vanne doeadstraof ==
De doeadstraof besteitj al doezjendje jaore. Väöl gesjiechtelike brónne gaeven aan det de doeadstraof al innen tied det luuj nag in stamme laefdje 'n óngerdeil waas van 't juridisch systeem. Inne algemeinheid kós in daen tied 'n [[misdaod]] waere bestraof mit 't compensere van 't slechoffer doren daojer, [[liefstraof]]e, 't mieje vanne daojer, [[verbanning]] of executie. 't Is aevel wersjienlik det, ómdet de gemeinsjappen in daen tied hieël klein waere, weinig misdaoje binne de gemeinsjap woorte geplieëg en det me daonaeve hieël trögkhajendj waas mit 't verbannen of ómbringe van e lid vanne gemeinsjap. Dit gólj aevel neet veur misdaoje die door luuj van boete de eige gemeinsjap woorte geplieëg. Zelfs rilletief klein misdaoje wie [[deefstal]] door emes van boete de eige gemeinsjap woorte betrach es 'n aanval oppe ganse gemeinsjap en woorte sómtieds zwaor bestraof. Misdäöj die door emes van 'n naoberige stam woorte geplieëg kóste leie toet vetes die generaties lang kóste veurtbestaon, meh woorten ouch döks aafgedaon mit officieel spietbetuug en compensatie. Dees compensatie kós matterjeel zeen (wie 't betale vanne sjaaj mit [[vieë]] of [[slavernie|slave]]), 't oetwussele van broedsvrólje en -men, mer ouch kós waere beslaote det mit blood mós waere trögkbetaaldj. Sómtieds woort genóg genómme mit deerlik blood, det miensjelik blood kós vervange, meh sómtieds woort ouch emes oete stam vannen daojer aangebaoje veur executie. Dit hoofdje neet nuuedzakelikerwies d'n daojer zelf te zeen: 't góng euver e kónflik tösse twieë gemeinsjappen en neet tösse individue.
 
E paar doezjendj jaor trögk vereindje stamme zich lansemaan toet naties. Door 't vereuvere van kórtbielaenge lenjer en stamme, vermingdje de bevölkinge zich ouch mieër en ónsting d'r 'n baoveklas gegróndj op religie, riekdóm of mach en minder oppe stam wo me oearsprunkelik vanaaf koom. Zoea ónsting ouch ummertoe mieë beheufdje veur 'n uniform rechssysteem in te veure, worin ónger anger de relaasjes tösse de maotsjappelike klasse formeel woorte vasgelag. Ei vanne aadste en bekèndjste rechssysteme is de ''[[Codex Hammurabi]]'' oet zoeaget 1780 v.Chr. In dit wètbook woorte straofen opgenómme veur versjillige [[misdrief|misdriever]], wobie de straofmaot aafhóng vanne maotsjappelike klas vannen daojer en die van 't slechoffer. De ''Codex Hammurabi'' kanj de doeadstraof ónger anger veur 't valsjelik besjöljige van emes veur maord, 't óntduke van 'n mobilisatiegroep, [[euverspeel]] en 't verkrach van 'n maog.
 
De [[joeadedóm|juudse]] [[Thora]] (wersjienlik oete periood róndj 750 v.Chr.) kanj de doeadstraof veur maord, óntveuring, [[magie]], 't sjenje vanne [[Sabbat]], godslastering en e breid scala aan seksueel misdriever. Allewiel nump me aan det executies in [[Israël]] en [[Juda]] zeldjzaam wore, ómdet de benuuedigdje bewieslas hieël zwaor waas.
 
In 't [[Aad-Griekelandj]] woort de ieëste wèt gesjreve door [[Draco]], róndj 621 v.Chr. De doeadstraof woort toegepas veur e groeat aantaal aan misdriever (de oetdrökking "draconische maotregele" is hievan aafkómstig).
 
In [[Europa]] waas de doeadstraof tiejes de [[Middelieëve]]n enne periood daonao 'n algemein straof veur e breid scala aan misdriever. Innen achtieëndje ieëf sting in [[Groeat-Brittannië]] beveurbeildj de doeadstraof op 222 versjillige misdriever, worónger 't óngeaorlouf kappe van 'ne boum of 't staele van e bieës. Döks woort de doeadstraof in dees periood ómgezatte in 'n verbanning nao ein vanne nuuj kelonieje.
 
== Oetveuringsmethode ==
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/365883"