Zoroastrisme versjèl tösje versies

578 bytes toegeveug ,  10 jaar geleden
klaor
(klaor)
{{dialek|Norbiks}}
{{wio}}
[[Image:Faravahar.png|thumb|250px|Faravahar]]
[[Image:Parsee_Tower_of_Silence,_Bombay.jpg|thumb|250px|Daxma of Taoën van Sjtilte in [[Bombay]] in India]]
[[Image:Yazd_fire_temple.jpg|thumb|250px|Vuurtaempel in Iran]]
't '''Zoroastrisme''' is 'n monotheïstische (tenminste in de vreugsteodste vorm)monotheïstische mae ooch dualistische [[religie]]. [[Zarathoestra]] is d'r profeet. Wienië d'r profeet zjuus laefde is oonderwaerp van discussie. In alle gevalE laefde e tösje 1600 en 600 v. chr. in 't noord-ooste van 't [[Iran]] van allewiel. Ziene lieër is vöral beward in zaeëve hymnenhymne, die bekaand sjteunt es ''Gatha's'' en die zeunt ópgenaome in d'r ''Yasna'', e deel van 't hèllig [[Avesta]]book. De interpretaties van ziene lieër lope nogal oeteen. Eges geleufde Zarathoestra dat e in een'n reeks visioene dör God, ''Ahura Mazda'', oonderricht en ópgerope waoërt töt missionering.
 
't '''Zoroastrisme''' is 'n monotheïstische (tenminste in de vreugste vorm) mae ooch dualistische [[religie]]. [[Zarathoestra]] is d'r profeet. Wienië d'r profeet zjuus laefde is oonderwaerp van discussie. In alle geval laefde e tösje 1600 en 600 v. chr. in 't noord-ooste van 't [[Iran]] van allewiel. Ziene lieër is vöral beward in zaeëve hymnen, die bekaand sjteunt es ''Gatha's'' en die zeunt ópgenaome in d'r ''Yasna'', e deel van 't hèllig [[Avesta]]book. De interpretaties van ziene lieër lope nogal oeteen. Eges geleufde Zarathoestra dat e in een reeks visioene dör God, ''Ahura Mazda'', oonderricht en ópgerope waoërt töt missionering.
 
't Zoroastrisme waor d'r godsdeens van [[Meden]] en waoërt later, roond 550 v. chr., oonder [[Cyrus d'r Groeëte]] d'r sjtaotsgodsdeens van gaans [[Perzië]]. Vanaaf d'r zaeëvende ieëw begoes de vervolging van de [[Islam|Moslims]] en vanaaf d'r 10de ieëw waeëke ze oet nao [[India]] en vorme dao noe de Parsi's.
 
Allewiel keumtkaome Parsi't Zoroastrismes vör in [[Azerbeidzjan]], [[Irak]], [[India]], [[Koerdische Autonome Regio]] en [[Pakistan]].
 
Zoroastriane sjtèlle zich toleraant óp taegenöver aander religies en dat how es gevolg dat de religie väöl invloed óp aander religies, zoewie 't [[Jodedom]], 't [[Mithraïsme]], 't [[Christendom]] en d'r [[Islam]] haat gehad. De vörsjtèllinge van 'ne hieëmel, 'n höl en 't lètste oordeel zeunt oet 't Zoroastrisme aafkomstig. Ooch in de [[antroposofie]] van [[Rudolf Steiner]] zeunt belangrieke elemaente, zoewie 't dualisme, truuk te veende.
==Monotheïsme en dualisme==
D'r kern van 't Zoroastrisme geet oet van d'r vrieje wil en de persoonleke verantwoordelekheed en kan me samevatte mèt:
*'t goje deenke,
*'t goje zègke en
*'t goje doeë.
't Gèft twieë taegegesjtèlde krachte oeë d'r miensj tösje mót keze:
*''Ahura Mazda'', sjepper van 't laeve en goodheed (biegesjtande dör ''Ahura's'', zoewie [[Mithras]], de gooj geeste of èngele) en
* d'r sjlechte, vernietigende ''Angra Mainyu'' (Ahriman) dae wert biegesjtande dör demonische geeste, de ''Daeva's''.<br>
D'r kern van 't Zoroastrisme kan me samevatte mèt: 't goje deenke, 't goje zègke en 't goje doeë. 't Gèft twieë taegegesjtèlde krachte oeë d'r miensj tösje mót keze: ''Ahura Mazda'', sjepper van 't laeve en goodheed (biegesjtande dör ''Ahura's'', gooj geeste of èngele) de d'r sjlechte, vernietigende ''Angra Mainyu'' (Ahriman) dae wert biegesjande dör demonische geeste, de ''Daeva's''. 't Lot van d'r miensj hèngt aaf van de keuzes die e in zie laeve gemakd haat. Nao d'r doeëd wert de zieël dör de ''daena'' ('t es maagd aafgebeelde bewuszieë) nae de ''Chinvat-brök'' of ''De brök van 't oordeel'' brach. Överwaege de gooj dade, dan geet de zieël nao 't paradies; överwaege de sjlechte, da vèlt de zieël in 'n plaatsj kwaeleriej, die 't ''Hoes van de läöëge'' geneumd wert.
 
[[Image:Parsee_Tower_of_Silence,_Bombay.jpg|thumb|200px|DaxmaDe ofParsi's Taoënkènne van Sjtilte inde [[Bombaylóchbegrafenis]]. in India]]De doej lichame, die werre besjoewd es plaatsj oeë d'r ''Angra Mainyu'' krachtig aanwezig is, maoge neet begrave werre in de aeërd of de zieë en ooch maoge ze neet verbraand werre. ZeÖm te väörkaome dat de lieke d'r groond, 't water of de lóch vervuile werre ze nao 'ne speciaal daovör geboewde taoën brach, d'r ''Daxma'', oeë ze dör de [[gier]]e werre versjlonde.
Zoroastriane sjtèlle zich toleraant óp taegenöver aander religies en dat how es gevolg dat de religie väöl invloed óp aander religies haat gehad.
==Dualisme en persoonleke verantwoordelekheed==
D'r kern van 't Zoroastrisme kan me samevatte mèt: 't goje deenke, 't goje zègke en 't goje doeë. 't Gèft twieë taegegesjtèlde krachte oeë d'r miensj tösje mót keze: ''Ahura Mazda'', sjepper van 't laeve en goodheed (biegesjtande dör ''Ahura's'', gooj geeste of èngele) de d'r sjlechte, vernietigende ''Angra Mainyu'' (Ahriman) dae wert biegesjande dör demonische geeste, de ''Daeva's''. 't Lot van d'r miensj hèngt aaf van de keuzes die e in zie laeve gemakd haat. Nao d'r doeëd wert de zieël dör de ''daena'' ('t es maagd aafgebeelde bewuszieë) nae de ''Chinvat-brök'' of ''De brök van 't oordeel'' brach. Överwaege de gooj dade dan geet de zieël nao 't paradies; överwaege de sjlechte da vèlt de zieël in 'n plaatsj kwaeleriej, die 't ''Hoes van de läöëge'' geneumd wert.
===Lóchbegrafenis===
[[Image:Parsee_Tower_of_Silence,_Bombay.jpg|thumb|200px|Daxma of Taoën van Sjtilte in [[Bombay]] in India]]De doej lichame, die werre besjoewd es plaatsj oeë d'r ''Angra Mainyu'' krachtig aanwezig is, maoge neet begrave werre in de aeërd of de zieë en ooch maoge ze neet verbraand werre. Ze werre nao 'ne speciaal daovör geboewde taoën brach, d'r ''Daxma'', oeë ze dör de [[gier]]e werre versjlonde.
 
D'r Farafahar of èngelbewaarder sjtèlt zoewaal d'r goddeleke kern in de luuj vör, es hön sjpiritueel Zelf. 't Is 't symbool vör dat deel van d'r miensj dat al vör z'n gebaoërte en ooch nao ziene doeëd blieft besjtoeë. 't EvvelIs evvel gèng aafbeelding van ''Ahura Mazda'' dae neet aafgebeeld maog waeëre. De aanhengers van 't Zoroastrisme geleuve in reïncarnatie.
==Faravahar==
D'r Farafahar of èngelbewaarder sjtèlt zoewaal d'r goddeleke kern in de luuj vör, es hön sjpiritueel Zelf. 't Is 't symbool vör dat deel van d'r miensj dat al vör z'n gebaoërte en ooch nao ziene doeëd blieft besjtoeë. 't Evvel gèng aafbeelding van ''Ahura Mazda'' dae neet aafgebeeld maog waeëre. De aanhengers van 't Zoroastrisme geleuve in reïncarnatie.
==Vuurtaempels==
't Vuur en 't Lich zeunt symbole vör ''Ahura Mazda''.
 
Ooch 't Vuur en 't Lich zeunt symbole vör ''Ahura Mazda'', mae zeunt d'r God neet èges. Zoroastriane werre abuisievelek ooch wal ''vuuraanbidders'' geneumd ömdat ze vuurtaempels haant oeë ze biejeenkaome.
==Bekaande Parsi's==
*[[Freddy Mercury]], zenger van Queen
[[categorie:religies]]
[[af:Zoroastrisme]]
[[als:Zoroastrismus]]
16.726

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/202556"