Wikipedia:Opsjlaag/Ètsberger: Versjèl tösje versies

1.896 bytes toegeveug ,  12 jaar geleden
gein bewirkingssamevatting
(fux)
Geen bewerkingssamenvatting
De óneigelike diftonger zeen uue, oea, eë (gesjreven es "ee") en ieë. Dees waeren oetgespraoken es /yɪ̯ɐ/, /uʊ̯ɐ/, /eɪ̯ɐ/ en /iɪ̯ɐ/.
 
Vuuer 'n /rɾ/ kómmen inkel klankversjuvinger vuuer. Biespeler volgen hie:
*aa (vaar) → /vaə̯rvaə̯ɾ/ ó /vʌrvʌɾ/
*ae (vaer) → /væːrvæːɾ/
*ao (haor) → /ɦɒə̯rɦɒə̯ɾ/
*äö (bäöre) → /bœːrəbœːɾə/
*ee (beer) → /beə̯rbeə̯ɾ/
*ie (rierichting) → /riə̯rɪxtɪŋɾiə̯ɾɪxtɪŋ/
*oo (voor) → /voə̯rvoə̯ɾ/
*oe (oer) → /uə̯ruə̯ɾ/
*uu (vuur) → /vyə̯rvyə̯ɾ/
 
== Grammair ==
:deilwaordj: gekaldj.
Inne gebeejendje wies wuuertj óngersjied gemaak tösje ''inkelvaad'' einerzieds en ''mieërvaad/belaefheid'' angerzieds. De inkelvaadsvorm kömp uueverein mitte ich-vorm (taengewuuerjigen tied) en de mieërvaads- ò belaefheidsvorm mitte geer-vorm (ouch taengewuuerjigen tied).
 
== Waordjesjat ==
De waordjesjat ven 't Ètsberger is óppe ieëste plaotsj [[Germaans]]j, gewuuen Limburgsje èrfwäörj wie "landj", "zieë", "ei" en "houf", men ouch lieënwäörj en -euverzèttinger ven 't Nederlandsj en Pruusj wie "Nederlandsj", "euverzètting" en "welt". Recèntelik speeltj ouch 't Ingelsj 'n belangrieke rol; zoea kèntj me wäörj wie "homerun", die ouch trögkgaon óp 't Germaansj.
 
Lieënwäörj ven 't [[Latien]] en 't [[Frans]]j zeen ouch good vertaengewuuerjig. Aaj lieënwäörj ven 't Latien wie "bótter", "kieës" en "ougs" behuuere toet 't kèrnvocabulaire en nuujer lieënwäörj wie "museum" en "kalender" kómmen ouch väöl vuuer. 't Fransj haet veral tiedes de Fransen tied 'ne stèmpel óp 't Ètsberger achtergelaote. E wäördj oet dezen tied is beveurbeildj "petiek".
 
Anger spräök wo 't Ètsberger väöl oet haet gehaoldj zeen 't [[Greeksj]], [[Italiaans]]j en Hebreeuwsj.
 
=== Invlood ven 't Pruusj ===
Es e plat ven e grènsjdörp ane Pruusje grènsj haet 't Ètsberger väöl uuevergenómme ven 't Pruusj. Me kèn dinken ane oetspraok die óbbenaaf get Pruusj klink, men ouch - en waal vuuernaomelik - de wäörj. Boete Pruusje wäörj die m'n uueveral in gans Limburg taengekömp wie "kwatsj", "spas" en zoea, gebroek m'n óppen Ètsberg beveurbeildj "verzeuke" vuuer "proberen" en "aafnieging" vuuer "tegenzin".
 
=== Modèrn lieënwäörj ===
In 't Ètsberger sjrief me modèrn lieënwäörj oet wie me det in 't Nederlandsj deit. Óbbenaaf kómme klein aanpassingsteikes vuuer wie bie "modèrn". Bie dees lieënwäörj wiek soms de spèlling aaf venne oetspraok. "modèrn" kaltj m'n oet es /məˈdɪɾən/ (medirren), "computer" es /komˈpɪ̯uːtɐɾ/ (kómpjoeter), "act" es /ɪk/ (ik) ódder /e̞/ (èk) en "gotisch" es /ˈɣoːtɪʃ/ (gotisj). Me kuues t'rvuuer óm 't etymologisch te sjrieve wè den 't den laesberder is.
 
[[Categorie:Roerdale]]
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/182722"