Maos (revier) versjèl tösje versies

23 bytes toegeveug ,  12 jaar geleden
K
robot Erbij: bn:মোজ নদী; cosmetische veranderingen
K (robot Erbij: ar Anders: da, en, tr)
K (robot Erbij: bn:মোজ নদী; cosmetische veranderingen)
De [[etymologie]] vaan 't woord Maas is duuster; de mieste etymologe lègke e verbaand mèt 't Kèltische ''mus'', wat ''vochteg'' beteikent. In 't [[Welsj|Waols]] weurt de Maos noe nog ''Mouze'' (zoonder lidwoord) geneump. De [[Kèlte]] geluifde tot reviere gode, in zekere zin persoene, waore.
 
== Luip ==
=== In Fraankriek en [[Wallonië]] ===
In 't [[Plateau van Lângres]], in de [[Vogeze]], ligk de bron vaan de Maos. De bronne vaan de [[Seine]] en de [[Marne]] ligke hei ouch. De Maos weurt geveujd door rege. De stei [[Verdun]] en [[Sedan]] ligke aon de revier, die vaanaof dao bevaarbaar weurt. Tösse [[Givet]] en [[Dinant]] passeert zie de Belsje grens. Bij [[Name (sjtad)|Name]] vleujt de [[Sambre]] drin euver. De revier deit daan [[Andenne]], [[Hoei]], [[Luuk|Luik]] en [[Visé]] aon en kump bij [[Èèsjde|Eisde]] vaanoet 't Belsj Nederland binne.
 
=== In de Limburge ===
De Maos kump bei Eisde Limburg binne. Nao einege kilometers es grens tösse Nederlands Limburg en de Belzje provincie [[Luuk (provincie)|Luik]] te höbbe gefungeerd kump ze in [[Mestreech]], wat al in de Aajdheid nao de Maos verneump is, gaans op Nederlands gebeed te ligke, umdat ze rechoet door de stad löp, wijl de grens in 'ne boch aon de weskant um Mestreech heen löp. Mestreech ligk dus aon twie kaante vaan de Maos; 't aajd centrum aon de weskant en [[Wiek (Mestreech)|Wiek]] aon d'n ooskant. Nao Mestreech löp de grens weer geliek mèt de Maos weier in noordeleke riechting. Ouch dao höbbe versjèllende plaotse hunne naom aon de Maos oontlient: [[Brach|Maasbrach]], [[Maasbree]], [[Maasmechele|Maosmechele]], [[Mezeik|Maaseik]] en [[Maasniel]].
Nao [[Kêsing|Kessenich]] drejt de revier vol 't Nederlands groondgebeed in en deit dao oonder aandere [[Remun|Remund]]d en [[Venlo|Venlo]] aon. In de gemeinte Venlo struimp ze langs de aon d'n ooskaant gelege dörpe [[Belfeld]] en [[Tegele]]. Daonao vörmp ze de grens tösse de stad Venlo en [[Blerik]]. t Aajd centrum vaan Venlo ligk aon de rechterkant, oftewel d'n ooskant vaan de Maos. In noordelek Limburg struimp ze nog langs [[Velde]], [[Grubbevors]], [[Arce]], [[Gennep]] en [[Mook]], boenao ze Limburg verliet.
 
=== Nao Mook ===
Nao Mook weurt de Maos de grens tösse Noord-Braobant en [[Gelderland]]. De nuibouw vaan [[Den Bòs|Den Bosch]] ligk allewijl tege de Maoskant aon.
 
Oeteindelek moont ze tösse [[Dordrech]] en [[Willemstad (Noord-Brabant)|Willemstad]] oet in 't [[Hollands Deep]].
 
E fleenk stök noordeleker, in Dordrech en [[Rotterdam]] spreke ze nog altied vaan ''De Maas'', terwijl 't water wat door die plaotse struimp väöl mie van de Rijn (de Lek) aofkomsteg is, es vaan de Maos. Toch sjijnt 't zoe te zien, dat iewe geleie de Maos vaanoet de Biesbos 'n väöl groeter vertakking in noordeleke riechting had, es noe. De Lek (de Rijn dus), kaom dao toen nog veur Rotterdam dudelek es 'n zijrevier in oet. [http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/brabantia.jpg]
Inmiddels zien (of lieke, want de gegeves vaan iewe geleie zien aofkomsteg vaan geteikende kaarte, en die zouwe minder zjus kinne zien, daan de huidege kaarte), de hoeveelhede water, die door de geneumde struime weure aongeveurd zoedaneg veranderd, tot de Lek väöl groeter is es de noordeleke aoftakking vaan de Maos, boedoor de Nieuwe Maas, die door Rotterdam struimp väöl mie de Rijn is, es de Maos. Meh de naome zien dus nog gebaseerd op de situatie vaan iewe geleie. Daodoor weurt Rotterdam nog dèks de Maosstad geneumd en vrijwel noets de of 'n Rijnstad.
 
Zuuch ouch: [[Aw Maos]] resp. [[Nui Maos]].
 
== Oontgrindinge ==
 
Sins halverwege de veurege iew zien bezije de Maos in veural Zuid- en Midde-Limburg nogal get grindgate oontstande es gevolg vaan 't oet de groond hole vaan kiezel, dee oonder en roond de revier väöl veurkaom.
Doadoor zien noe op väöl plaotse, boe iers fruitbuim in de naoventrint vaan de revier stoonte, groete watervlaktes euvergebleve.
 
== Waterkrachcentrales ==
 
In totaal zien in dees revier zès [[waterkrachcentrale]]s gebouwd. Ein daovaan ligk neet wied bezuije Eisde.
Um de dramatische gevolge vaan dees bouwsels veur de vèsse einigszins te beperke zien bei sommege centrales vèstrappe aongelag, boedoor de bieste toch nog struimopwaarts dees oonnatuurleke blokkades vaan de reveer kinne passere. Stroomaofwaarts koume ze evels altied in de centrale terech, boe de kans groet is tot ze geraak weure door de rotore en dat neet euverleve.
Ten gevólge vaan de oanwézeghèèt vaan dés centrales, ien còmbinasie mèt de waterverveuiling door industrieje, landbouw en oongezuverde riole, kome ienmiddels haos gein exemplare vaan mit noame òòch trèkkende vèssoorte, zoe wie de zalm en de paling, ien dees revier mie veur.
 
== Zijreviere en beke vaan de Maos ==
* de [[Geul]]
* de [[Jeker]]
[[be-x-old:Маас]]
[[bg:Маас]]
[[bn:মোজ নদী]]
[[br:Meuse (stêr)]]
[[ca:Mosa]]
16.675

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/182205"